Τα 25 δικαιολογητικά που αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση μέσω ΜΙΤΟΣ

ΜΙΤΟΣ: Τα 25 δικαιολογητικά που αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση

31/07/2026

Σημαντική αλλαγή στις συναλλαγές πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο φέρνει η εφαρμογή του νέου πλαισίου για την αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση.

Στόχος της παρέμβασης είναι να μειωθεί η γραφειοκρατία και να σταματήσει η επαναλαμβανόμενη προσκόμιση εγγράφων που το ίδιο το Δημόσιο ήδη διαθέτει ή μπορεί να αναζητήσει από τις υπηρεσίες του.

Η αλλαγή συνδέεται με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ» και αφορά συνολικά 1.007 διοικητικές διαδικασίες, δηλαδή περίπου το 40% των διαδικασιών του Μητρώου στις οποίεgς απαιτούνται δικαιολογητικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, η παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου 42,5 εκατομμυρίων δικαιολογητικών κάθε χρόνο για πολίτες και επιχειρήσεις.

📌 Τι αλλάζει στην πράξη

Μέχρι σήμερα, σε πολλές διοικητικές διαδικασίες ο πολίτης έπρεπε να αναζητά πιστοποιητικά, βεβαιώσεις και αποδεικτικά από διάφορες υπηρεσίες, προκειμένου να τα προσκομίσει σε άλλη δημόσια υπηρεσία.

Με το νέο πλαίσιο, όταν τα απαιτούμενα στοιχεία τηρούνται ήδη σε αρχεία του Δημοσίου, των ΟΤΑ ή των ΝΠΔΔ και δεν μπορούν να αντληθούν άμεσα μέσω διαλειτουργικότητας ή άλλης διαδικασίας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να τα αντικαθιστά, όλα ή εν μέρει, με υπεύθυνη δήλωση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργείται ο έλεγχος. Σημαίνει ότι ο πολίτης δεν επιβαρύνεται με την αναζήτηση εγγράφων που βρίσκονται ήδη στη Διοίκηση. Η αρμόδια υπηρεσία αναλαμβάνει στη συνέχεια την αναζήτηση, επαλήθευση και διασταύρωση των στοιχείων.

🧾 Τα 25 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά

Τα δικαιολογητικά που εμφανίζονται συχνότερα στις συναλλαγές με το Δημόσιο και μπορούν να αντικαθίστανται, όπου προβλέπεται, με υπεύθυνη δήλωση είναι:

  1. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης
  2. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γάμου
  3. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης
  4. Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης θανάτου
  5. Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών
  6. Πιστοποιητικό εντοπιότητας
  7. Πιστοποιητικό ιθαγένειας
  8. Πιστοποιητικό εγγραφής στα μητρώα αρρένων
  9. Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας
  10. Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης
  11. Αντίγραφο ποινικού μητρώου
  12. Αντίγραφο τίτλου σπουδών
  13. Πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής, ΔΟΑΤΑΠ
  14. Βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο ή βεβαίωση σπουδών
  15. Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας
  16. Βεβαίωση φορολογικού μητρώου
  17. Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας
  18. Βεβαίωση προϋπηρεσίας e-ΕΦΚΑ
  19. Βεβαίωση χρόνου ανεργίας
  20. Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ
  21. Ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας
  22. Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης
  23. Πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς
  24. Πιστοποιητικό περί αμφισβήτησης, προσβολής ή μη κληρονομικού δικαιώματος
  25. Βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ

🔎 Ποια δικαιολογητικά ζητούνται πιο συχνά

Από τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, ιδιαίτερα συχνή χρήση έχουν:

  • το αντίγραφο ποινικού μητρώου,
  • το αντίγραφο τίτλου σπουδών,
  • το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας,
  • το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας,
  • η βεβαίωση φορολογικού μητρώου.

Η πρακτική σημασία είναι μεγάλη, γιατί πρόκειται για έγγραφα που εμφανίζονται σε πολλές διαδικασίες πρόσβασης σε υπηρεσίες, άδειες, αιτήσεις, επαγγελματικές δραστηριότητες και συναλλαγές με δημόσιους φορείς.

🏛️ Ποιους φορείς αφορά

Η μεταρρύθμιση έχει οριζόντιο χαρακτήρα και επηρεάζει συνολικά 32 δημόσιους φορείς.

Η μεγαλύτερη επίδραση εντοπίζεται σε διαδικασίες που συνδέονται με:

  • το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,
  • το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,
  • το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας,
  • το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,
  • το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Αυτό δείχνει ότι η αλλαγή δεν αφορά μία μεμονωμένη υπηρεσία, αλλά μεγάλο εύρος διοικητικών συναλλαγών.

📍 Παραδείγματα εφαρμογής

Στην αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου, δικαιολογητικά όπως ληξιαρχική πράξη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών μπορούν να αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση, όπου εφαρμόζεται η νέα διαδικασία.

Στη διόρθωση στοιχείων μητρώου της ΔΥΠΑ, δικαιολογητικά όπως αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ, βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, βεβαίωση φορολογικού μητρώου και πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης μπορούν να καλύπτονται με υπεύθυνη δήλωση.

Στην οριστική τοποθέτηση μόνιμου εκπαιδευτικού Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης μετά από μεταθέσεις και μετατάξεις, μπορεί να μειωθεί η ανάγκη προσκόμισης επιμέρους πιστοποιητικών, όπως ληξιαρχικές πράξεις, βεβαιώσεις φοίτησης, βεβαίωση χρόνου ανεργίας ή πιστοποιητικό εντοπιότητας.

Στη γνωστοποίηση ίδρυσης και λειτουργίας γυμναστηρίου ή αθλητικής σχολής, η αλλαγή μπορεί να αφορά έγγραφα όπως τίτλους σπουδών, πράξη ΔΟΑΤΑΠ, ποινικό μητρώο, ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα.

⚠️ Τι πρέπει να προσέξουν οι πολίτες

Η υπεύθυνη δήλωση δεν είναι τυπικό χαρτί χωρίς συνέπειες. Ο πολίτης δηλώνει υπεύθυνα στοιχεία τα οποία πρέπει να είναι ακριβή.

Η υπηρεσία μπορεί να ελέγξει την ακρίβεια των δηλωθέντων στοιχείων. Αν διαπιστωθεί ανακρίβεια, μπορεί να υπάρξουν συνέπειες για τη διοικητική πράξη που εκδόθηκε, αλλά και διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις, ανάλογα με την περίπτωση.

Για τον λόγο αυτό, η υπεύθυνη δήλωση πρέπει να συμπληρώνεται με προσοχή, χωρίς γενικόλογες ή ανακριβείς διατυπώσεις.

🧭 Τι σημαίνει για πολίτες και επιχειρήσεις

Η αλλαγή μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο αναμονής, τις μετακινήσεις και την ανάγκη έκδοσης επαναλαμβανόμενων πιστοποιητικών.

Για τους πολίτες σημαίνει λιγότερη ταλαιπωρία σε διαδικασίες καθημερινής διοίκησης.

Για τις επιχειρήσεις σημαίνει πιο γρήγορη διεκπεραίωση αιτημάτων που σχετίζονται με άδειες, ενημερότητες, εγγραφές, λειτουργία δραστηριοτήτων και επαγγελματικές διαδικασίες.

Το βασικό μήνυμα είναι απλό: όταν το Δημόσιο έχει ήδη την πληροφορία, δεν πρέπει να ζητά από τον πολίτη να τη μεταφέρει από υπηρεσία σε υπηρεσία.

📚 Πηγές

Yoast SEO

SEO Title:
Slug: mitos-25-dikaiologitika-ypeythyni-dilosi-07-2026
Meta Description:
Focus Keyphrase:
Secondary Keyphrases: ΜΙΤΟΣ δικαιολογητικά, υπεύθυνη δήλωση Δημόσιο, απλοποίηση διαδικασιών, ν. 5293/2026

Κέντρο Ακαδημαϊκής και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας “exousiodotisi.GR”
Επικοινωνία: Δευτέρα-Παρασκευή: 17:30-21:00 και Σάββατο: 10:00-14:00 & 17:30-21:00
Κινητό, WhatsApp, Viber: +30 6973 395041
Email: exousiodotisi@gmail.com